Sąd Najwyższy USA niedawno zablokował prezydentowi Donaldowi Trumpowi wykorzystanie uprawnień nadzwyczajnych do nałożenia szerokich globalnych ceł.
Jednak Trump szybko odpowiedział, ogłaszając nowe cła na mocy innej podstawy prawnej. To wywołało zamieszanie, czy cła naprawdę są zmniejszane — czy jednak rosną. Oto, co tak naprawdę się dzieje.
Czego rzeczywiście zakazał Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy nie zakazał całkowicie ceł. Orzekł jednak, że Trump nie może korzystać z International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) do nakładania ceł.
IEEPA to prawo przewidziane na sytuacje nadzwyczajne. Pozwala prezydentom zamrażać aktywa, blokować transakcje lub ograniczać handel. Jednak Sąd stwierdził, że nie pozwala na cła, które są formą podatku. Jedynie Kongres ma wyraźne konstytucyjne uprawnienia do wprowadzania podatków.
To oznacza, że konkretne cła nałożone przez Trumpa w trybie nadzwyczajnym muszą zostać zniesione.
Wyrok nie usuwa jednak innych kompetencji do nakładania ceł.
Reakcja Trumpa: korzystanie z innych ustaw, aby kontynuować cła
W odpowiedzi Trump zapowiedział, że istniejące cła na mocy Section 232 oraz Section 301 pozostaną bez zmian. Te cła dotyczą importu ze względu na zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego lub nieuczciwe praktyki handlowe. Sąd Najwyższy nie zablokował tych przepisów.
Co ważniejsze, Trump ogłosił nowe globalne cło 10% na mocy Section 122 z Trade Act z 1974 roku. To osobne prawo pozwala prezydentowi tymczasowo nakładać cła, by przeciwdziałać zaburzeniom równowagi handlowej.
W skrócie — Trump zastępuje zakazane cła nowymi, korzystając z innej podstawy prawnej.
Rozpoczyna też kolejne dochodzenia, które w przyszłości mogą doprowadzić do dalszych ceł.
Dlaczego Trump twierdzi, że jego władza wciąż jest silna
Trump twierdzi, że wyrok wyjaśnił jego uprawnienia zamiast je ograniczać. Sąd ograniczył jedno narzędzie, ale potwierdził ważność innych kompetencji celnych.
Oznacza to, że prezydent dalej może legalnie nakładać cła — jeśli korzysta z poprawnych ustaw uchwalonych przez Kongres.
Kluczową zmianą nie jest istnienie ceł, a sposób ich nakładania.
Jak rynki mogą zostać dotknięte
Rynki zareagowały początkowo pozytywnie, ponieważ wyrok zmniejszył niepewność. Inwestorzy wolą jasne zasady prawne niż nieprzewidywalne ruchy nadzwyczajne.
Akcje i kryptowaluty początkowo rosły, bo decyzja ograniczyła obawy o nagłe zakłócenia handlu. Bitcoin, wrażliwy na globalną płynność i nastroje ryzykowne, także odnotował odbicie.
Nowa zapowiedź ceł Trumpa może jednak ponownie wywołać presję inflacyjną i napięcia handlowe. Cła podwyższają koszty firm, co może spowolnić wzrost gospodarczy i ograniczyć zaufanie inwestorów.
Surowce takie jak złoto i srebro mogą zyskać, jeśli cła zwiększą niepewność w gospodarce. Te aktywa zwykle rosną w okresach globalnych napięć.
Na razie cła nie znikają. Zmienia się tylko podstawa prawna, więc napięcia handlowe i zmienność rynków mogą się utrzymać.
