Departament Sprawiedliwości USA poprosił sąd federalny o oddalenie pozwu dotyczącego Ustawy o Czystym Powietrzu przeciwko xAI, argumentując, że wyłączenie turbin gazowych firmy zagroziłoby bezpieczeństwu narodowemu.
Wniesiony dokument wiąże centrum danych Colossus 2 xAI z aktywnymi operacjami wojskowymi. Przekształca to lokalny spór o zanieczyszczenie w test, jak daleko Waszyngton jest gotów posunąć się, by chronić prywatną infrastrukturę AI.
Spór o zanieczyszczenia wokół turbin xAI
Krajowe Stowarzyszenie na rzecz Awansu Ludności Kolorowej (NAACP) pozwało xAI w kwietniu na podstawie Ustawy o Czystym Powietrzu.
W skardze stwierdzono, że firma uruchomiła 27 turbin gazowych bez odpowiednich pozwoleń, aby zasilać centrum danych Colossus 2 w pobliżu Memphis, Tennessee.
Turbiny znajdują się w Southaven w stanie Missisipi, tuż za granicą stanu. xAI twierdzi, że jednostki są tymczasowe i zamontowane na przyczepach – tę interpretację początkowo przyjęli regulatorzy stanowi, zanim wydali pozwolenie w marcu.
To już drugi taki spór. W pierwotnej lokalizacji Colossus w South Memphis xAI uruchomiło nawet 35 turbin bez zezwoleń, a następnie, pod naciskiem prawnym w 2025 roku, ograniczyło ich liczbę i uzyskało licencję na 15.
Prawnicy zajmujący się ochroną środowiska podają, że zakład Southaven może emitować ponad 1 700 ton tlenków azotu rocznie, tworzących smog, a także drobny pył zawieszony i rakotwórczy formaldehyd.
Ostrzegają, że ciężar tego spada na czarnoskóre społeczności zamieszkujące okolice, gdzie już teraz jakość powietrza jest niska, i chcą, aby sąd nakazał wstrzymanie działalności oraz wymierzył kary. [Zobacz źródło](https://earthjustice.org/press/2026/naacp-asks-court-for-emergency-action-to-stop-illegal-air-pollution-from-xais-data-center-power-plant)
Argument bezpieczeństwa narodowego
W poniedziałek Departament Sprawiedliwości przystąpił do sprawy i dołączył do xAI oraz stanu Missisipi, domagając się oddalenia sprawy. Niedawny wniosek twierdzi, że wstrzymanie pracy turbin zagroziłoby bezpieczeństwu narodowemu, gospodarczemu oraz energetycznemu USA.
Cameron Stanley, główny dyrektor ds. cyfrowych i AI w Departamencie Obrony, złożył oświadczenie, w którym stwierdził, że model sztucznej inteligencji Grok to jeden z zaledwie czterech zatwierdzonych do pracy w sieciach Secret i Top Secret.
Powiązał to z ostatnimi amerykańskimi operacjami wojskowymi, w tym atakami na Iran.
To wpisuje się w politykę ogłoszoną przez administrację Trumpa, której celem jest utrzymanie przewagi USA w dziedzinie AI. Urzędnicy naciskają na szybką rozbudowę centrów danych wraz ze wzrostem zapotrzebowania na energię przez duże modele.
Krytycy widzą tu niebezpieczny precedens. Twierdzą, że uznanie prywatnej infrastruktury za aktywo strategiczne ułatwi innym firmom AI obchodzenie przepisów środowiskowych i lokalnych. Zwolennicy odpowiadają, że opóźnienia regulacyjne mogą oddać przewagę Chinom.
Co to oznacza dla SpaceX i akcji SPCX
Sprawa wykracza poza xAI. SpaceX przejęło xAI w lutym w ramach transakcji wycenionej na ok. 1,25 bln USD – to największe przejęcie w historii.
Dzięki temu Grok, centra danych Colossus i turbiny weszły w skład jednej spółki, co sprawia, że stanowisko DOJ bezpośrednio dotyczy obecnie SpaceX.
Wsparcie federalne wzmacnia jej pozycję w sektorze obronności i AI niedługo po rekordowym debiucie giełdowym. SpaceX pozyskało ok. 75 mld USD podczas największego IPO w historii i wyceniono je na blisko 1,77 bln USD.
Interwencja może napędzić nastroje byków wokół SPCX. Akcje handlowano wyraźnie powyżej ceny otwarcia IPO wynoszącej 150 USD.
Ryzyka jednak nie zniknęły.
SpaceX wciąż mierzy się z osobnym pozwem dot. uciążliwości tego samego miejsca, a kluczowe kwestie środowiskowe pozostają nierozstrzygnięte. W sierpniu ma się odbyć wstępna rozprawa ws. zakazu działalności, więc ostateczny werdykt wciąż nie zapadł.
