Scentralizowane giełdy (CEX) wciąż mają największą płynność krypto. Jednak układ sił zaczyna się zmieniać, bo zdecentralizowane giełdy (DEX) podwoiły swój udział w rynku kasowym w ciągu ostatnich dwóch lat, zwiększając też pięciokrotnie udział w rynku kontraktów wieczystych.
Dane pokazują, że handel on-chain nie jest już niszową alternatywą. Staje się strukturalnym rywalem dla giełd scentralizowanych.
DEX-y zyskują na znaczeniu: Hyperliquid, Uniswap i PancakeSwap wchodzą do pierwszej dziesiątki giełd
Zgodnie z raportem CoinGecko „2026 CEX & DEX Trading Activity”, w samym 2025 roku giełdy CEX przetworzyły niemal 80 bln USD wolumenu spot i kontraktów wieczystych. To potwierdza ich dominację, ale adopcja DEX także szybko rośnie.
Tymczasem udział DEX w rynku spot wzrósł z 6,9% w styczniu 2024 do 13,6% w styczniu 2026. W liczbach bezwzględnych miesięczny wolumen DEX na rynku spot ponad dwukrotnie się zwiększył, z 95,86 mld USD do 231,29 mld USD.
W szczycie w czerwcu 2025 roku, DEX-y osiągnęły 24,5% aktywności handlu spot. Raport wskazuje również, że ten wynik był efektem kierowania zleceń przez Binance Alpha 2.0 do PancakeSwap.
Ten skok okazał się jednak przejściowy. Udział DEX utrzymuje się stabilnie powyżej 10% od początku 2025 roku. To sugeruje, że popyt na handel on-chain jest stabilny, a nie spada.
Wciąż jednak scentralizowane platformy zapewniają największą płynność. Utrzymują ponad 1 bln USD miesięcznego wolumenu spot przez cały okres.
Perpetuale: Przełomowy moment dla giełd zdecentralizowanych z Hyperliquid na czele
Rynek kontraktów wieczystych wzrósł o 75% w dwa lata, z 4,14 bln USD w styczniu 2024 do 7,24 bln USD w styczniu 2026. Największe zyski wśród nich przypadły DEX. Spójrzmy na te dane:
- Wolumen perp DEX wzrósł ośmiokrotnie: z 81,7 mld USD do 739,5 mld USD
- Udział DEX wzrósł z 2,0% do 10,2%.
Czyli już co dziesiąty USD w kontraktach wieczystych krypto przepływa przez zdecentralizowaną infrastrukturę.
Kluczowym czynnikiem był dynamiczny rozwój Hyperliquid. To jedyna zdecentralizowana giełda w TOP 10 giełd kontraktów wieczystych.
W ciągu sześciu miesięcy, między sierpniem 2025 a styczniem 2026, Hyperliquid zanotował 1,59 bln USD łącznego wolumenu handlu. Dołączył do długo działających scentralizowanych gigantów.
Po stronie rynku spot, Uniswap i PancakeSwap także weszły do TOP 10 giełd po wolumenie. Każda z nich przekroczyła 0,5 bln USD zgromadzonego wolumenu w sześć miesięcy.
Kilka lat temu obecność kilku DEX wśród największych giełd wydawała się nieprawdopodobna.
Notowania tokenów ujawniają podział strukturalny: DEX-y dają swobodę?
Raport pokazuje również duże rozbieżności w liczbie obsługiwanych tokenów. Wśród scentralizowanych platform MEXC i Gate.io miały najwięcej. Było to odpowiednio 1281 i 1273 tokenów w ciągu 13 miesięcy. Średnio notowały niemal 100 nowych tokenów co miesiąc.
To jednak tylko 0,01% z 24,04 mln tokenów stworzonych w tym czasie. Dla porównania, sam Uniswap obsłużył 13,69 mln tokenów. To pokazuje, jak zdecentralizowana infrastruktura pozwala na pełną swobodę.
Pokazuje to również zasadniczą różnicę: CEX stawiają na selekcję i rzadkość, a DEX na skalę i dostępność.
2,4 mld USD strat związanych z bezpieczeństwem
Szybki wzrost nie odbył się jednak bez kosztów. Giełdy krypto odnotowały ponad 2,4 mld USD strat przez włamania w ciągu nieco ponad roku.
Scentralizowane platformy odpowiadały za ponad 2 mld USD. Aż 71% tej sumy pochodziło z jednego ataku na Bybit w lutym 2025.
Z kolei giełdy zdecentralizowane poniosły mniejsze straty ogółem. Największy atak kosztował 223 mln USD. Najczęściej wynikało to z luk w smart kontraktach i manipulacji wyroczniami.
Ogólnie, z raportu CoinGecko wynika, że choć CEX wciąż dominują, DEX szybko zbliżają się do nich zarówno w segmencie spot, jak i instrumentów pochodnych.
Udział DEX przekracza dziś 10%. Pojawiają się platformy on-chain dla instytucji. Ponadto, przesunięcie w stronę zdecentralizowanej płynności jest coraz bardziej widoczne.
Aby zapoznać się z najnowszą analizą rynku kryptowalut od BeInCrypto, kliknij tutaj.
