Cieśnina Ormuz zamknięta po atakach USA i Izraela na Iran, co spowodowało bezprecedensowy kryzys energetyczny. Gospodarki Azji ponoszą najcięższe skutki, gdy ruch tankowców przez najważniejsze światowe „wąskie gardło” dla ropy stanął w miejscu.
Japonia i Korea Południowa są najbardziej narażone, ponieważ oba państwa w dużym stopniu polegają na imporcie paliw kopalnych przez tę cieśninę.
Cieśnina Ormuz zamknięta: Ruch tankowców wstrzymany
Koszt wynajęcia supertankowca do transportu ropy z Bliskiego Wschodu do Chin osiągnął rekordowy poziom ponad 423 000 USD dziennie w poniedziałek. Podwoił się w stosunku do piątkowych stawek, według danych LSEG. Korpus Strażników Rewolucji Iranu ogłosił zamknięcie cieśniny i ostrzegł, że otworzy ogień do każdego statku próbującego przepłynąć.
Zakłócenia nastąpiły po zabójstwie Najwyższego Przywódcy Iranu, ajatollaha Chameneiego, podczas wspólnych ataków USA i Izraela w sobotę. W odpowiedzi Teheran przeprowadził ataki odwetowe w kilku krajach Zatoki Perskiej. Co najmniej cztery jednostki zostały trafione na wodach Zatoki, a główne firmy żeglugowe i ubezpieczyciele faktycznie wycofali się z tego korytarza.
Kpler potwierdził, że operatorzy komercyjni wycofali się po rezygnacji ubezpieczycieli z pokrycia ryzyka wojennego, co doprowadziło do faktycznego zamknięcia cieśniny. Tylko nieliczne jednostki pod banderą Iranu i Chin — często operujące poza zachodnim systemem ubezpieczeń i klasyfikacji — wciąż przepływają.
Azja najbardziej narażona
Około 84% ropy naftowej i 83% LNG przepływających przez cieśninę w 2024 roku trafiało na rynki azjatyckie, według amerykańskiej agencji informacji energetycznej. Chiny, Indie, Japonia i Korea Południowa razem odpowiadają za około 75% przepływu ropy przez to wąskie gardło.
Raport Zero Carbon Analytics klasyfikuje Japonię jako najbardziej narażony kraj z wynikiem ryzyka 6,4. Korea Południowa uzyskała 5,3, a Indie 4,9. Japonia pozyskuje 87% całkowitej energii z importowanych paliw kopalnych, a Korea Południowa pokrywa importem 81% swojego zapotrzebowania.
Japonia zwołała posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego, aby ocenić sytuację. Premier Korei Południowej zarządził pilną ogólnopaństwową reakcję kryzysową.
Oba kraje posiadają znaczne rezerwy ropy jako krótkoterminową ochronę. Japońskie zapasy ropy publiczne i prywatne razem pokrywają około 254 dni krajowego zużycia, a Korea Południowa posiada rezerwy na ponad 210 dni.
Ale sytuacja wygląda inaczej w przypadku LNG. Japonia nie ma podziemnych magazynów gazu, a pojemność terminali wystarcza na nieco ponad miesiąc zużycia, według IEA. Korea Południowa również mierzy się z podobną podatnością na braki LNG. Długotrwałe zamknięcie cieśniny spowoduje szybsze zagrożenie brakami gazu niż ropy w obu krajach, biorąc pod uwagę kluczową rolę LNG w produkcji energii elektrycznej.
Według analizy Kpler Indie są najbardziej narażone w krótkim terminie i z pewnością natychmiast przejdą na ropę z Rosji. Chiny, które ostatnio ograniczyły import rosyjskiej ropy, najprawdopodobniej zrezygnują z tej wstrzemięźliwości, jeśli konflikt się przedłuży.
Prognozy cen ropy naftowej różnią się znacznie
Ropa Brent ustabilizowała się na poziomie około 78 USD za baryłkę w poniedziałek, wzrastając o około 9% w stosunku do piątkowego zamknięcia. Prognozy analityków rozchodzą się znacznie w zależności od długości zakłóceń.
Zamknięcie powoduje podwójny szok podażowy — wstrzymuje bieżące eksporty i blokuje nadwyżki OPEC za barierą. Szacunki analityków wahają się od ponad 80 USD przy krótkotrwałych zaburzeniach, do 100–120 USD za baryłkę przy dłuższym impasie. Premie za ryzyko mogą podnieść ceny znacznie powyżej prognozowanych poziomów.
Cieśnina Ormuz zamknięta, a alternatywne rozwiązania zawodzą
Możliwości ominięcia cieśniny są ograniczone. Saudyjski rurociąg Wschód-Zachód oraz rurociąg Abu Zabi w ZEA oferują razem około 3,5 mln baryłek dziennie niewykorzystanej przepustowości — to mniej niż 20% pełnego zamknięcia, według Rystad. Uwolnienie rezerw strategicznych IEA może pomóc, ale kraje członkowskie odpowiadają za mniej niż połowę światowego popytu na ropę.
Iran ogłosił „totalną wojnę” Izraelowi i USA. Kryzys podkreśla kruchość łańcuchów dostaw paliw kopalnych w Azji i może przyspieszyć dążenie do dywersyfikacji źródeł energii.
Aby zapoznać się z najnowszą analizą rynku kryptowalut od BeInCrypto, kliknij tutaj.
